جلسه ۹: تحلیل فضایی و ModelBuilder¶
۱. انواع انتخاب (Selection) در تب Map¶
در تب Map، بخش Select سه نوع انتخاب اصلی دارد:
- Select: انتخاب دستی محدوده با اشکال هندسی مختلف
- Select By Attributes: انتخاب بر اساس ویژگیهای توصیفی
- Select By Location: انتخاب بر اساس موقعیت مکانی
۲. Select By Attributes – جزئیات کامل¶
Selection Type¶
اگر A = انتخاب قبلی و B = انتخاب جدید:
- New Selection: B (انتخاب قبلی پاک میشود)
- Add to: A ∪ B
- Remove: A − B
- Select Subset: A ∩ B
نوشتن Query¶
عددی (Shape_Area):
متنی (Label):
ترکیب شرطها: Add Clause / AND (اشتراک) / OR (اجتماع)
۳. تمرین: محاسبه تراکم جمعیت و انتخاب بالای میانگین¶
مراحل:
1. Add Field: نام Density / نوع Float / ذخیره
2. Calculate Field: population / (shape_area / 10000)
3. Select By Attributes: Density > is above average
نتیجه:
۴. تمرین: گزارش کاربریهای کمتر از ۲۰۰ متر¶
Select By Attributes: کاربری + Shape_Area < 200 / راستکلیک Label > Summarize
۵. دائمی کردن انتخابها¶
Definition Query: راستکلیک لایه > Properties > Definition Query
بهترین روش: فیلد جدید + Calculate Field (½/...) به جای Export
۶. انواع دادهها (Field Types)¶
| نوع داده | توضیح |
|---|---|
| Integer | عدد صحیح (120) |
| Float/Double | اعشاری (15.75) |
| String/Text | متنی ("مسکونی") |
Null vs 0: Null = محاسبه نشده / 0 = صفر قطعی
۷. ModelBuilder¶
مراحل ساخت مدل:¶
- Conversion Tool + تصویر Input
- Topo to Raster (Point-Elevation / grid-code)
- Project Raster (32639)
- Slope (Percent)
- Aspect
- Contour (Interval: 10)
- Hillshade (Azimuth/Altitude)
- Run All + Add to Display + پاکسازی مسیرهای پیشفرض
تبدیل به پارامتر:¶
Catalog > مدل > Edit > Create Variable > Make Parameter (فقط خروجیهای نهایی)
۸. تحلیل فاصله (Proximity vs Accessibility)¶
Proximity: فاصله هندسی مستقیم
Accessibility: مبتنی بر شبکه راهها
ابزار: Spatial Analyst > Distance > Euclidean Distance
تنظیمات کلیدی:¶
Environment Settings:
- Processing Extent: لایه مناطق شهرداری
- Cell Size: 100 متر (دقت بیشتر = سلول کوچکتر)
Input: لایه گسل
خروجی: رستر فاصله تا نزدیکترین گسل
۹. ساخت فیلد تراکم¶
Add Field: تراکم / Double
Calculate: population / shape_area / 10000
۱۰. Summarize پیشرفته¶
Label > Summarize / Maximum / OBJECTID > Count
۱۱. Definition Query عملی¶
راستکلیک لایه > Properties > Definition Query > Shape_Area < 200
۱۲. Symbology رستر فاصله¶
- Stretch: نمایش پیوسته
- Classify: ۵ دسته فاصله (قرمز=نزدیک، سبز=دور)